Zien.

In 2017 schokte de Salvator Mundi de kunstwereld. Het schilderij   werd geveild voor een recordbedrag van 450 miljoen dollar. Waarmee het in één klap het duurste schilderij ter wereld werd. Sindsdien is het meesterwerk, dat wordt toegeschreven aan Leonardo da Vinci, spoorloos verdwenen uit de openbaarheid. Maar het grootste mysterie van dit doek zit hem niet in het prijskaartje of de huidige locatie. Het zit in de ogen van de afgebeelde Christusfiguur.

De afbeelding toont Jezus met opgeheven rechterhand tot zegening, met in de andere een kristallen bol, symbool van de hemel. Hij is gekleed in zijn traditionele rode en blauwe gewaden. Wie langer naar de Salvator Mundi kijkt, merkt dat er iets niet helemaal klopt aan de blik. 
Medisch-kunsthistorisch onderzoek heeft aangetoond dat de afgebeelde Christus lijdt aan een lichte vorm van strabisme, in de volksmond ook wel een 'lui oog' genoemd. Het linkeroog staat net een fractie verder naar buiten gericht dan het rechteroog. Dit is geen foutje van de schilder. Leonardo da Vinci stond bekend om zijn obsessieve anatomische precisie. Waarom zou de grootste meester van de Renaissance zijn weergave van de Verlosser van de Wereld bewust een oogafwijking geven?

De verklaring hiervoor is even fascinerend als complex. Kunsthistorici hebben ontdekt dat deze specifieke oogstand vaker terugkomt in het werk van Da Vinci.  Zelfs in beelden waar hij model voor stond (zoals de David van Verrocchio). Dit heeft geleid tot een theorie: Leonardo leed waarschijnlijk zelf aan strabisme. Wanneer Da Vinci zichzelf in de spiegel bekeek om als model te dienen voor zijn schilderijen, legde hij onbewust – of juist heel bewust – zijn eigen blik vast. De Salvator Mundi is daarmee mogelijk deels een gecamoufleerd zelfportret.

Voor Da Vinci was het menselijk oog het belangrijkste zintuig. 
Wetenschappers vermoeden dat zijn oogafwijking hem juist hielp: het onderdrukte zijn driedimensionale zicht. Waardoor hij diepte makkelijker kon vertalen naar een plat canvas. Door Christus deze imperfectie mee te geven, bracht Da Vinci de goddelijke figuur dichter bij de mens. 
Het geeft de Salvator Mundi die ongrijpbare, hypnotiserende blik die ons, zelfs vanaf een meer dan vijfhonderd jaar oud  olieverfpaneel, nog altijd bezighoudt.

Het vermoeden bestaat dat de laatste koper in 2017 de Saoedische prins Bader bin Abdoellah bin Mohammed bin Farhan al-Saoed was. Die het bedrag namens het departement van Cultuur en Toerisme van Abu Dhabi neerlegde. Maar dit laatste werd door het ministerie niet bevestigd. Het schilderij zou komen te hangen in het Louvre Abu Dabhi, zo kondigde het museum aan, maar daar hangt het niet. Het werk zou mogelijk aan boord hangen van het jacht 'Serene' van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. 
Hoe het ook zij: het duurste schilderij ter wereld is in wezen spoorloos. 
Perfect in al zijn imperfectie.