Nauw.

  -->

Dertien dagen geleden stierf Leonard Engleitner.

Honderdzeven jaar oud werd de Oostenrijker.

Engleitner was de oudste nog levende survivor van de nazi-concentratiekampen.

Hij zat tussen 1939 en 1943 achtereenvolgens gevangen in Buchenwald, Niederhagen en Ravensbrück.

Het mag een Godswonder heten dat toen 33-jarige Engleitner niet één, maar drie van die gruwelijke oorden overleefde.

Wat nog miraculeuzer genoemd mag worden, is de wilskracht van deze man.

Hij weigerde zijn Jehovah-geloof op te geven in ruil voor zijn vrijheid.

Uiteindelijk werd hij in 1943 uit Ravensbrück vrijgelaten, op  voorwaarde dat hij de rest van zijn leven als werkslaaf op het land zou werken.

Op dat moment woog Engleitner nog slechts 28 kilo.

Hij koos voor ‘vrijlating’.

Drie jaar werkte deze bijna-dode op een boerderij vlabij zijn huis in Bad Ischl in Oostenrijk. 

Toen hij werd opgeroepen voor Duitse militaire dienst vluchtte Engleitner de bergen in. 

Daar werd hij uiteindelijk in 1946 door Amerikaanse troepen bevrijd.

Veertig jaar oud was hij.

De rest van zijn leven heeft Engleitner niet aflatend zijn verhaal gedaan. 

Op scholen door heel Europa en zelfs in de Verenigde Staten sprak de Oostenrijker meer dan een halve eeuw lang keer op keer over wat hem is overkomen.

Hij werd een publiek figuur toen de Oostenrijkse schrijver en filmproducer Bernhard Rammerstorfer zijn biografie schreef en in 1999 een documentaire over Engleitner’s leven maakte.

‘Unbroken Will’ is de toepasselijke titel daarvan. 

De verschrikkingen die Leonard Engleitner meemaakte tussen zijn 33^e en 40^e levensjaar, het vermogen daar tot het eind van zijn leven over te kunnen en willen spreken en de standvastigheid niet te buigen voor het opgeven van een geloof, getuigen van een enorme wilskracht en een hoop die altijd levend is gebleven. 

Zelfs in het zwartste der zwarte.

In zijn achternaam klinkt iets door van het leven dat de man geleid heeft: Engleitner.

Nauw lijden.

Dichtbij het lijden.

Bernhard Rammerstorfer schreef twee weken geleden op zijn website dat het ‘bijzonder moeilijk was om de pijnlijke mededeling te doen dat zijn beste vriend was gestorven’.

Engleitner is rustig ingeslapen in de liefdevolle familie van Rammerstorfer.

Vanavond om precies acht uur is het even stil.

Denk aan Engleitner.

En aan alle anderen die slachtoffer werden van een gruwelijke verschrikking.